Tuesday, September 30, 2014

శతవసంత వేడుకలు - విషాద వీచికలు (రవీంద్రుని నోబెల్ బహుమతి - ఒక అధ్యయనం)

శతవసంత వేడుకలు - విషాద వీచికలు 
(రవీంద్రుని నోబెల్ బహుమతి - ఒక అధ్యయనం)



రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్ భారతదేశపు సాహితీ దిగ్గజం, రచయిత, నాటక కర్త, గాయకుడు, సంగీత విద్వాంసుడు, విద్యాధికుడు, విద్యావేత్త, కవి, నటుడు, దర్శకుడు, ప్రయోక్త, వేదాంతి,విశ్వకవి, శాంతినికేతనం వ్యవస్థాపకుడు, సంఘసంస్కర్త, స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు ఇంకా చాలా.... అంతేకాదు రవీంద్రుడు భారతదేశపు మొట్టమొదటి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఇతని రచన గీతాంజలి కి నోబెల్ బహుమతి రావడం అందరికీ తెలిసిందే. 
అయితే ఈ పోస్టు విశేషమేమిటనుకుంటున్నారా ! 
సరిగ్గా నూరు సంవత్సరాల క్రితం నోబెల్ బహుమతి ప్రదాన కమిటే టాగోర్ కి నోబెలె బహుమతి ప్రకటించడం గమనార్హం.  అప్పటికి టాగోర్ నోబెల్ బహుమతి గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయుడేకాదు. నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలలో ఐరోపా ఖండానికి చెందని మొదటి వ్యక్తి. ఆసియా ఖండానికి చెందిన మొదటి వ్యక్తి కావడం విశేషం . భారతీయ సాహిత్యానికి ప్రపంచ గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టిన వాడని యావత్ భారతమంతా గర్వపడుతున్నా, ఈ సంవత్సరం ప్రపంచమంతా శతవసంత  వేడుకలు జరుపుకుంటున్నా .... ఆనాడు రవీంద్రుడు మదిలో లేశమాత్రమైనా సంతోషం లేదంటే నమ్ముతారా?
నిజానికి ఈ అవార్డు రావడం ఆయనకి ఏమాత్రం కూడా ఇష్టం లేదు. అంతేకాదు ఒక దశలో ఈ అవార్డుని సున్నితంగా తిరస్కరించాడుకూడా! 

ఆయన జీవితం లోని కొన్ని సన్నివేశాలని చూస్తే ఇది అవగతమవుతుంది.
1913 వ సం వత్సరం నవంబరు 13 ఒక చల్లని ఉదయ సంధ్యవేళ నోబెల్ బహుమతి ప్రదాన కమిటీ నుండి టాగోర్ కి ఒక వర్తమానం అందుతుంది.
" అమోఘమయిన, సునిశితమైన, స్వచ్చమైన మరియు అందమైన పదజాలముతో మీరు రచించిన ' గీతాంజలి ' అను దీర్ఘ కవిత మమ్ములను మంత్రముగ్ధులను చేసింది. అద్భుతమైన మీ అంగ్లానువాదము మా పాత్స్చాచ్య అంగ్ల సాహిత్యానికే మకుటాయ మానంగా నిలిచిందని తెలియచేయుటకు సంతోషిస్తున్నాము. రాబోవు డిశంబరు 10 న స్టాక్ హోం లో జరుగు నోబెల్ బహుమతి ప్రదానోత్సవానికి మిమ్ములను సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నము.."

కానీ టాగోర్ నోబెలె బహుమతి  స్వీకరణకు హాజరు కాలేకపోవడానికి కొన్ని కారణాలు.

అ.  అది మొదటి ప్రపంచ యుధ్ధం జరుగుతున్న కాలం. భద్రతా కారణాల రీత్యా విదేశీయానం అంత మంచిదికాదు.
ఆ.  భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం లో టాగోర్ చాలా చురుకైన పాత్ర వహిస్తున్న రోజులవి.
ఇ.  ఆంగ్లేయులకి వ్యతిరేకం గా సాగుతున్న పోరాటం లో తన పాత్రకి కళంకం రాకూడదనే సద్భావన.

టాగోర్ కి బదులుగా స్టాక్ హొం లో బ్రిటిష్ వ్యవహారాల ప్రతినిధి, రాయబారి క్లైవ్ నోబెల్ బంగారు పతకం, ప్రశంసాపత్రాన్ని అందుకుంటాడు.
ప్రతి నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత తప్పనిసరిగా స్వీకరణ ఉపన్యాసాన్ని ఇవ్వాలి. కాని  ఆనాటి కార్యక్రమం లో క్లైవ్ టాగోర్ పంపిన ఏకవాక్య  టెలిగ్రాం ని చదువుతాడు.
అది ఇలా...
"దూరాలని దగ్గరచేసి, ఒక అపరిచితుణ్ణి సోదరునిగా భావించిన మీ స్వీడిష్ అకాడమీ (నోబెల్ బహుమతి ప్రదాన కమిటీ) వారి  విశాల దృక్పధానికి నా కృతజ్ఞతాభివందనములు తెలియజేసుకుంటున్నాను. "
ఈ ఒక్క సన్నివేశం చాలు..టాగోర్ దృష్టిలో నోబెల్ పురస్కారానికి ఉన్న విలువెంతో.. 

ఈ వాక్యం లో తన బాధ (?)గాని, సంతోషలేమి  గాని తెలియనీయకుండా టాగోర్  ఎంతగా జాగ్రత్త పడ్డాడో.. ( ? )
మరిన్ని విశేషాలు  మరో టపాలో...


Monday, December 31, 2012

"Amanath" Lost.Can Indian Youth change ?



అమానత్ ని కోల్పోయాం. దేశం యావత్తు విషాద చాయల్లో మునిగిపోయింది. యావద్భారతాన్ని కదిలించిన యువత  ఈ నూతన సమ్వత్సర వేడుకలను బహిష్కరిస్తే ఎంత బాగుణ్ణు. పబ్బులకు, క్లబ్బులకు వెళ్ళకుండా రాత్రంతా కొవ్వొత్తుల కాంతులతో సమాజపు నీలి నీడలని ప్రారదోలితే ఎంత బాగుణ్ణు.  పాశ్చాచ్య సంస్కృతి ద్వారా పొందిన  సౌఖ్యాలకన్నా, కోల్పోయిన విలువలని యువత  గుర్తించిననాడే నిజమైన నూతన సం వత్సరం.  
ంక్షి్తూ....


 నివాళి...
నువు ఎవరివో నాకు తెలియదు
కాని మా గుండెల్ని నీ గుండె ధైర్యం తో
నింపి వెళిపోయావు..
నువు చేసిన తప్పేమిటో తెలియదు
కానీ శిక్షా స్మ్రతి పరిధుల్ని మించి
శిక్షించ బడ్డావు..
నువు ఈ లోకమ్లో లేవన్నది
ఎంత నిజమో
అత్యాచార రహిత లోకాలకి
తరలిపోయావన్నది
అంతేనిజం...

Sunday, November 25, 2012

పాఠం పూర్తయ్యాకా....

ఒకోసారి 
అలసిన మనసుకి ఆలంబనవై
మరోసారి 
అమరిన అనుబంధాలకు విఘాతమై
యాభై ఎనిమిదో ఏట 
ఆహ్వానించని అతిధిలా వస్తావు 
ఎపుడొస్తావో తెలుసు అయినా
మరికొంత ఆలశ్యమవాలని...

హాజరు పుస్తకం లో నా చివరి సంతకం 
వేల ప్రశ్నలని సంధిస్తుంది 
రెక్కలుడిగిన నాకు 
పిల్లలు కొత్తరిక్కలు తొడిగి 
తమతో పాటు ఎగరమంటారు
సహకరించని మనసు 
ససేమిరా అంటుంది 

పదవీ విరమణ అంటే 
జీవితపు చరమాంకమనీ
విశ్రాంత యానమని అంటారు 
కానీ నాకు మాత్రం 
జీవితం లో చేయాల్సిన 
నేక పనుల్లో ఒక పని పూర్తయి 
మరో పనిలోకి వెల్తున్నట్లే
ఒక పాఠం పూర్తయ్యాకా
మరో పాఠం నేర్చుకోవడమే..
 
ఇపుడు నాకోసం నేను 
నా సృష్టి కర్తతో 
సంభాషించుకునే అవకాశం 
అతని సన్నిధిలో సేదతీర్చుకునే భాగ్యం 
పదవీ విరమణ ఎవరికేమయినా
నాకు మాత్రం ఓ వరం ...

Sunday, November 18, 2012

కార్డుకధల పోటీ - సృజన..విశాఖ

వైవిధ్య భరితమైన కార్యక్రమాలతో ప్రతినెలా మూడవ ఆదివారం సాహితీ ప్రియులను ఎంతగానో అలరిస్తోన్న సంస్థ ...విశ ్గ్షికో్స ంద్భంగా  పోస్టు కార్డు కధల పోటీ ని నిర్వహిస్తూంది.

ఇతివృత్తం మీ ఇష్టం.  కధ పోస్టుకార్డుకి ఒక వైపుని మాత్రమే వ్రాయాలి.  వెనుకవైపు క్లుప్తంగా హామీపత్రం, చిరునామా మరియు ఫోను నెంబరు పేర్కొనాలి.  ఒకరు ఒక కధ మాత్రమే పంపించాలి.

బహుమతుల వివరాలు :  పోటీకి పంపిన వాటిలో ఉత్తమ మైన మూడు కధలకు ప్రధమ, ద్వితీయ, తృతీయ నగదు బహుమతులతో పాటు రెండు ప్రోత్సాహక బహుమతులు కూడా ఉంటాయి.

జనవరి 2013 ఆఖరి  వారం లో జరుగు మా సంస్థ నాలుగవ వార్షికోత్సవ సభలో విజేతలకు నగదు బహుమతులతో పాటు ప్రశంసా పత్రం కూడా అందచేయడం జరుగుతుంది.

పోస్టుకార్డు కధలు మాకు చేరాల్సిన ఆఖరు తేది: 20.12.2012. మీ రచనలు పంపాల్సిన చిరునామా:

గుండాన జోగారావు,                                          బొల్లోజు దుర్గాప్రసాదు,
అధ్యక్షులు, సృజన....విశాఖ                                కార్యదర్శి , సృజన....విశాఖ
6-242, శ్రీ సాయి నగర్                                        సెకండ్ ఫ్లోర్ 303, సాయి బాలాజీ హోంస్
సింహాచలం పోస్టు                                               చినముషిడివాడ, సుజాతనగర్ పోస్టు
విశాఖపట్నం - 530 028                                    విశాఖపట్నం - 530 051
సెల్ నెం. 94901 85708                                     సెల్ నెం. 98492 74738

Sunday, May 6, 2012

సమూహం లో నేను..

సమూహం లో నేను
సమూహంలో సంచరిస్తూనే
ఒంటరినై  పోతూంటాను
దేహం లోని రక్తనాళాలన్నీ
హృదయం లోకే చేరుకున్నట్లు
ఒక్కరొక్కరూ నాలో కలసిపోతూంటారు
అపుడు నేను అనేక నేనులుగా
విడిపోయి నన్ను నేను
ఒక్కొక్కరిలో వంపుకుంటూంటాను
నేనంటూ ఏమీ మిగలకుండా..

సమూహం లో సంచరిస్తూనే
నన్ను నేను మొలకెత్తుకుంటూ
పూలని, ముళ్ళనీ పంచిపెడుతూ
నాదికాని ప్రపంచమ్లో
నాకంటూ ఓ ప్రపంచాన్ని సృష్టించుకుంటూ
నేనొక చెట్టునవుతాను
నా నీడ నా అస్థిత్వాన్ని ప్రశ్నించినపుడు          
నేనొక శుష్క సౌధాన్నవుతాను..

Thursday, March 22, 2012

నిలువెల్ల కనులై...

చుస్తూన్నా నందనా నీ రాకకోసం
నీ వెన్నంటి వచ్చే వసంతానికై
వాడియైన చేతలతో
ఖరనామ సమ్వత్సరం
మిగిల్చింది వేడివేడి వాతలు
మధ్యతరగతి జీవితాలపై
ధరల వరల మోతలు

కొంగ్రొత్త చిగురుల సోయగాలతో
కనకాంబర అంబరాలలో
ముద్దబంతి మాలలతో
ముచ్చటగా ముద్దులొలికే
ముగ్ధ మనోహర వసంతలక్ష్మీ స్వాగతం

మా మానస వనమ్లో
ఆనంద మందారాలను
విరబూయ నందనా
నీకు స్వాగత వందనం

రాష్ట్రం సుభిక్షమై
నందన నామ ఉగాది
కావాలి అందరి
ఆనందానికి పునాది.

బ్లాగ్మిత్రులందరికీ
శ్రీ నందన నామ శుభాకాంక్షలు

Saturday, January 14, 2012

నది నడచిన జ్ఞాపకం

సంక్రాంతి వచ్చిందంటే
మా ఊరిలో దాచుకున్న
జ్ఞాపకాల మూటని విప్పుకుంటాను
అడుగడుగున గొబ్బెమ్మలు
అందమైన ఆడపడుచులు
గొబ్బెమ్మల ఆటపాటలు
గంగిరెడ్ల నృత్య విన్యాసాలు
డూడూ బసవన్న గంటల గలగలలు
హరిదాసుల హరినామ స్మరణలు
ఇలా ఎన్నో ఎన్నెన్నో
అదృ శ్య దృశ్యాల మీద
నగ్నంగా విహరిస్తూంటాను

నాఊరి గడప గడపనుండి
సంక్రాంతి సంస్కృతీ నది
వీధి వీధినా నడిచిన జ్ఞాపకం....

నగరీకరణ వరదలో
నా ఊరు..
నీరు లేని నదిలా
నగరంలో నేను
నీరులేని చేపలా


బ్లాగ్మిత్రులందరికీ సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు